اسكندر بيگ تركمان

716

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

داخل آن گروه شده بودند آتش خشم پادشاهى دربارهء آن گروه بنوعى مشتعل گشته بود كه جز به خون آن خون گرفتگان انطفا نمىپذيرفت . لهذا در يورت حسن چائى بفرمان قهرمان قضا و حكم تقدير بقتل آن گروه پرداخته عموم آن طايفه عرضهء تيغ فنا گشته قريب دو هزار و پانصد كس را بتيغ انتقام گذرانيدند در آن منزل پر وحشت از كشته پشته‌ها پديد آمد قليلى كه سمت نوكرى و اسم و رسمى نداشتند مورد ترحم گشته نجات يافتند مستعدان اردو تاريخهاى مرغوب جهة فتح قلعه يافته در رشتهء نظم كشيدند از آن جمله ضياء نور اللهى نوادهء ميرزا احمد كفرانى اصفهانى كه شاعر شيرين سخن خوش طبيعت است اين تاريخ يافته بود ثبت افتاده فى الواقع بنوعى كه در ضمير ضياء تأثيرش پرتو انداخته بود بحيز ظهور آمده فتح اين قلعه كليد فتح شماخى گرديد . تاريخ منت خداى را كه باقبال بيزوال * ملك شه زمين و زمان در فراخى است از بسكه نصرت از پى نصرت همى رسد * تاريخ فتح گنجه كليد شماخى است ذكر وقايع و حالات متنوعه و بدست درآمدن قلاع لورى و تفليس و تو مانوس و قضايا [ 502 ] كه بعد از فتح قلعهء گنجه و تسخير ملك قراباغ بظهور پيوست بعد از فتح و تسخير قلعهء گنجه چون از حسينخان قاجار اطوار ناهنجار بظهور آمده مردم قراباغ از سلوك ناهموار او شكوه ميكردند و رأى معدلت اقتضا او را از نظر اعتبار انداخته بود ايالت آن ولايت بمحمد خان زياد اغلى قاجار كه برخى از احوال او در قضاياى سالهاى گذشته مرقوم قلم بيان گرديده مرحمت شد و بعد از انتظام مهام قراباغ همت و الا نهمت بتسخير قلعهء لورى و تفليس و تومانوس مصروف گشته موكب اقبال متوجه آن حدود شد و چون احسناباد محل نزول اردوى شكوه گرديد بنوعى رعب و هراس در دلهاى مستحفظان قلاع مذكور استيلا يافته بود كه خيال مخالفت و قلعه‌دارى در مخيله هيچكس نميگنجيد نخست محمد پاشا قزاقلر حاكم قلعهء لورى كه تا غايت در راه دولت خواهى روميه ثبات قدم ورزيده مطلقا از جادهء متابعت آن قوم عدول و انحراف جايز نميداشت بىاختيار كسان اعتمادى بپايهء سرير اعلى فرستاده بتوسط محمد بيك بيگدلى شاملو كه از خاص درگاه بود عرض استكانت و بندگى نموده زبان اعتذار بكلمهء استغفار گشاد و عرضه داشت نمود كه اگر عفو شهريار كامكار شامل حال اين خاكسار گشته بجرايم سابق مورد عقوبت نگردد سر قدم ساخته به خاك بوسى آن درگاه ميآيم چون صدق قول او بر ضمير منير فيض تأثير آن خسرو جرم بخش پوزش پذير پرتو ظهور انداخت فرستاده‌هاى او را بمواعيد شاهانه نويد دادند و او مژده بخشايش يافته با دلى پر از اميد و بيم قاصد آن كعبهء آمال گشته داخل اردوى معلى شد و بوساطت امراء و مقربان بمجالست مجلس بهشت آئين مستعد گرديده منظور